spk1

Tá sé trí nóiméad agus fiche anois go a naoi

agus deich mbliana agus an deireadh seachtaine seo, tharla tragóid Nine Eleven

tráth ar maraíodh beagnach

trí mhíle duine

in ionsaithe éagsula a rinne sceimhlitheoirí Al-Q'eda

ar Nua Eabhrach agus Washington.

Anois is cinnte gurb í an chuimhne is mó a bheas ar na hionsaithe sin ná an tsamhail

de na heitleáin ag bualadh faoi na Twin Towers i Nua Eabhrach.

Mar gheall ar na hionsaithe

bhagair na Stáit Aontaithe cogadh ar na sceimhlitheoirí

agus <d'ionrair> [?] siad an Afghanastan go luath ina dhiaidh.

Bhuel liom anois inár stuideo i mBaile na nGall tá

comhghleacaí dár gcuid anseo in RTÉ Raidio na Gaeltachta

eh bean a bhí i Nua Eabhrac ar an lá cuinniúnach sin deich mbliana ó shin Helen Ní Shé.

Do chéad fáilte ar maidin, a Helen.

spk2

Dia is Muire duit ar maidin a Ghearóid.

spk1

Cén chuimhne atá agatsa anois ar an lá sin?

spk2

[Is] is cuimhin an mhaidin sin, maidin Dé Máirt eh ab ea í

eh spéir ghorm

miorúilteach, gléineach, gléineach gorm a bhí os cionn Nua Eabhrach.

Eh thugas faoi ndeara an spéir a bheith chomh geal agus mé ag dul chun oibre

eh trasna na habhann [go] go dtí New Jersey

agus go gairid tar éis láthair na hoibre a shroichint ehm

timpeall eh cúig chun nó a deich chun a naoi

eh nó ceathrú chun a naoi is dócha

nuair a scread duine éigin san oifig

[go raibh] go raibh eitleáin tar éis em

ceann des na túir, na Twin Towers a bhualadh

agus ritheamar go léir [go dtí] go dtí fuinneog na hoifige

ag féachtaint trasna na habhann, bhí sé ar nós,

saghas ar nós, bheifeá anseo i mBaile na nGall ag féachaint trasna ar Ard na Caithne nó

i Ros a Mhíl ag féachaint sall i dtreo co- i dtreo na Ceathrún Rua nó mar sin

agus

bhíomar ag feachaint ar an ndeatach [a bhí] a bhí ag éirí in airde

[as] as an bhfoirgneamh

agus bhí na éinne den dtuairim ag an dtráth san

gur duine éigin a chuaigh amú, gur botún a bhí ann mar

is minic a dh'eitlíomar os cionn oileán Manhattan

a bheifeá ag teacht isteach agus amach go dtí Aerfort La Guardia

ní bhéidh aon iontas eitléan a bheith os cionn in airde agus cheap daoine gur botún a bhí ann

ach ansan eh go gairid ina dhiaidh san agus sinn fós ag féachaint [ar] ar an láthair mar go raibh gach éinne

ag féachtaint fén céard a bhí ag tarlúint,

bhí an teilifís ar siúl san oifig

is na héinne ag caint

em ba ghearr ná [gur mbuail an] go bhfacamar an dara ceann ag teacht [tríd an]

tríd an spéir agus í ag dul isteach

sa dara túr.

eh tar éis a naoi a chlog timpeall trí nóiméidí tar éis a naoi a chlog bhuail an dara ceann é

agus chomh luath is a bhuail an dara heitleán [an] an túr

bhí a fhios ag na héinne.

[Tháinig] Tháinig [ciúnas] ...

ciúnas diamhair san áit.

Nach ait é [bhíos] bhíos fhéin eh ar an t-aon Éireannach a bhí ag oibriú i measc b'fhéidir trí chéad eh Meiriceánach

em sa láthair oibre sin

agus [ar feadh] ar feadh tamaill bheag ghairid n'fheadar bhraitheas go raibh daoine ag féachaint orm fhéinig.

Eh Bhraitheas saghas em amhras

éigint, n'fheadar, ach em

@=fuaim [Bhí] Chuadar thar nais [go dtí] go dtí an deasc agus [thosaigh na héinne ag glaoch]

thosaigh na héinne ag glaoch ar na éinne agus [bhí] bhí beirt bhan san oifig

go raibh a bhfir chéile ag oibriú ins na túir

agus eh chuireadarsan orthu a gcasóg

agus d'fhágadar an láthair oibre, láithreach

agus eh ...bhí an saol athraithe,

athraithe go hiomlán ón lá san amach eh fad a bhíos i mó chónaí i Nua Eabhrach ach go háirithe.

spk1

Céard faoi na laethanta díreach ina dhiaidh sin? C- C- Cén chaoi a raibh cúrsaí sa gcathair?

Cé na deacrachtaí practiciúla a bhí ann agus c- céard a bhí daoine a rá go ginearálta?

spk2

Bhuel @=casacht ana- ana-luath ina dhiaidh san eh b'in Dé Máirt is dócha,

is cuimhin liom [istoíche Dé Céadaoin] istoíche Dé Céadaoin is dócha,

em chuas isteach [go dtí] go dtí an gcathair agus [ní r-] [ní bh- ]

ní rabhamar ábalta dul ó dheas isteach go dtí láthair eh na tubaiste

ach chuamar ó dheas [go dtí] go dtí an Lexington Avenue.

Em tá ionad airm ansan ar shráid fiche trí timpeall na háite sin

agus bhí na céadta bailithe ansan.

[Bhí na pictiúirí]

Thosaigh na pictiúirí ag imeacht in airde ar na fallaí

ana-thapaidh ar fad

de na daoine a bhí ar iarraidh.

An bhfacaís é seo? An bhfacaís í seo?

Pictiúirí de dhaoine óga i gcónaí a chífeá,

agus bhí an Gobharnóir Potaki istigh ina measc,

agus daoine ag breithe lámha ar a chéile, daoine ag bualadh le chéile.

Ehm [bhí na] bhí na Meiriceánnaigh fhéinig,

eh bhíomar thar nais ag obair,

bhíos thar nais ag obair an lá tar éis na tubaiste.

Do bhraitheas gurb in ba cheart a dhéanamh agus bhí na Meiriceánaigh go léir amhlaidh.

Eh [bhí] [bhí f-]

Bhí an fearg tosnaithe

ach b'é an rud ba mhó a bhí orthu ná

conas gur éirigh le duine éigin é seo a dhéanamh leothu.

D'athraigh an meon thar oíche

ó dhaoine a bhí ...

... is dócha b'fhéidir simplí agus fáiltiúil roimhis imircigh

ag teacht isteach ina dtír go dtí pointe áirithe.

D'athraigh sé mar tuigeadh dóibh gur chuireadar fáilte

roimhis na daoine seo isteach an tír,

go múineadar iad conas eitilt agus ansan

go scaoileadar trí chórais slándála n- na n-aerfort, go neafaiseach siad iad

an mhaidin áirithe sin agus go maraíodar eh

mhíle duine dá gcuid em go saoráideach.

spk1

Is dóigh an tuiscint a bheidh [againn] againne ar phobal [go go go] go dtagann daoine le chéile, ach

i gceann de na caithreacha is mó ar domhan ní hé an rud is éasca le déanamh, [ach]

ach an ndéarfá [gur] gur chothaigh sé spiorad an phobail i Nua Eabhrach, an méid a tharla?

spk2

[Dhein dhein]

[Dhein sé go]

Dhein sé é ina dhiaidh san go d-

díreach ina dhiaidh san ach go háirithe,

eh, bhíodar ana-láidir, bhí.

Chomh luath agus a thit sé amach, nach ait é, déanaim amach, dhá lá ina dhiaidh san

em nó b'fhéidir an tráthnóna san fhéinigh,

chífeá na bratacha ag dul in airde ar na tithe,

eh brat Mheiriceá mar tá na Meiriceánaigh ana-mhórálach as an mbrat.

Eh chuaigh na bratacha in airde an-tapaidh.

Eh bhí daoine ag cabhrú lena chéile, [bhí]

bhí sé ar nós a bheith age baile.

seachas an gnáth eh

an gnáthmheon a bheith ag eh muintir Nua Eabhrach.

Ach ba ghearr ná go dtosnaigh caint [fé mar a dh-]

fé mar a bheadh i Meiriceá,

ba ghearr go dtosaigh caint ar chogadh,

ar dhíoltas a bhaint amach,

agus daoine go mbualfá leothu go sóisialta,

bhí fonn cogaidh orthu.

Agus dar ndóigh bhí an tUachtarán acu a thabharfadh an cogadh dóibh.

Agus is dócha [as as an] as an eh tubaist

ehm Ni- Nine Eleven

is ea a a thoghadh George W. Bush

Mar [bhí] bhí na daoine scanraithe i Nua Eabhrach.

Bhíomar scanraithe ag dul ag obair.

Eh dh'éireofá ar maidin agus déarfaí leat, bhuel, tá dath oráiste ar chúrsaí slándála go holc anois inniubh.

Eh bheifeá a rá leat fhéinig, an dtógfaidh mé an traein seo nó an dtógfaidh mé an traein siúd,

an dtabharfaidh mé tríocha nóiméad fé thalamh

eh ar an subway ar maidin nó an dtógfaidh mé an bus

agus eh chuala ar maidin [an] an cás céanna an deireadh seachtaine seo

spk2 spk1

thíos i Nua Eabhrach

Sea

spk2

agus beidh daoine imníoch ag dul ag obair.

Beidh tú ag féachaint timpeall ort.

Bheifeá istigh ar an dtraein agus níl aon dabht mar gheall air

ná go mbeifeá ag féachaint ar dhaoine áirithe

a bheadh istigh ar an dtraein

agus eh is minic a dtána amach ina dhiaidh san as thraein áirithe agus scaoileas tharam é.

Bhuaileadh eagla <beag tú> [?]

díreach [gan aon] gan aon chúis ná coinne leis ach thiocfadh sé ort

agus <ag súil le go> [?] n-imeodh sé arís

eh bhí daoine an-mheasctha

agus is dócha i ndeireadh thiar thall

an rud ba mheasa mar gheall air ar fad ná [na daoine] na daoine a maraíodh,

na daoine óga a maraíodh

agus [is] is cuimhin liom fhéin ina dhiaidh san

eh a bheith ag déanamh cláir [don] don radio agus d- a bheith ag dul amach go dtí oileán Staten Island

eh ag bualadh [le] le Seán Ó Tiarnaigh

ó Bhaile an Róbaigh i gCondae Mhaigh Eobh,

fear a saolaíodh ansan,

agus cailleadh a mhac, John Tierney Óg

spk2 spk1

thuas ansan.

Bhí sé ar

spk1

chlár Mháirtín Tom Sheáinín inné go deimhin,

spk1 spk2

píosa cainte a rinne siad.

Sea, sea

spk2

Agus eh daoine mar sin, daoine ...

Bhfuil a fhios agat, ['sé nuair a thuigfeá]

'sé a thuigfeá cad a bhí tite amach

[ní raibh n-] i gcás an-chuid daoine ní raibh coirp le cur acu.

[Ní raibh] Níl uaigh acu le dul chuig inniubh

agus mar sin mairfidh sé ... mairfidh sé go deo, [mairfidh] mairfidh cuimhne

eh na tubaiste go deo [i measc] i measc phobail na cathrach seo

Cé go bhfuilid

eh tagtha chucu féin agus iad misniúil ó shin, bail ó Dhia orthu.

spk1

Ceart go leor

A Helen, go raibh míle maith agat as ucht labhairt linn, ar maidin. Helen Ní Shé ansin.